close
تبلیغات در اینترنت
کاروند
مجموعه مقالات استاد احمد کسروی
 
گفتار های پر بازدید
 
گفتار های بختامدی
دگمه و تکمه

هر دو واژه ترکی و هر دو به یک معنی در پارسی به کار رفته ولی در لفظ تفاوتهایی با هم دارند. و آنگاه از روی معنی اصلی که هر یکی از ریشه ی جداگانه ای می آید جای به کار بردن هر یکی نیز جداست. لیکن از فرهنگها پیداست که کسانی این فرقها را در نیافته و دو واژه را در آمیخته اند.

دگمه با پیش دال با کاف پارسی از ریشه "دگون" (گره) و "دگنماق" (گره انداختن) می آید و به آن گویی گفته می شود که با گره انداختن درست کرده باشند.

"تکمه" با زیر تاء با کاف عربی از ریشه "تکماق" (دوختن) می آید و گویی را می گویند که از سنگ گرانبها یا از فلز یا از شیشه درست کرده و به جامه دوخته باشند.

در این شعر مناسبت معنی منظور است که می گوید:

ترانه تکمه ی لعل است بر لباس حریر / شده ست قطره ی خون منت گریبانگیر

دیگری می گوید:

عجب مدار تو از کهنگی جامه ی شاه / که بسته است همه تکمه های او بر ماه

 

استاد احمد کسروی - ماهنامه ی پیمان - سال یکم - شماره ی هشتم - اسفند ماه 1312

شمار بازدید از این گفتار: 12
فرهشت های پیوسته: چند واژه ,
|
برتری گفتار : 5
|
شمار ستاره دهندگان : 2
|
گردایش برتری ها : 10